Blogger Eğitimi-Bölüm 1:Blogger'ın Tarihçesi

Blogger, kendi internet sitesini oluşturmak ve düzenli olarak içerik yayımlamak isteyenlere yönelik bir blog yayıncılığı platformudur. Teknik ayrıntılarla uğraşmadan bir blog açabilir, yazılarınızı yayımlayabilir ve sitenizin görünümünü yönetebilirsiniz.

Platformun resmî adresi blogger.com.

Blogger'ın ortaya çıktığı dönemde internet sitesinde içerik yayımlamak bugünkü kadar kolay değildi. Kişisel bir site kurmak isteyenlerin çoğu zaman alan adı ve barındırma hizmeti edinmesi, dosyalarını hazırlaması ve FTP gibi araçlarla sunucuya yüklemesi gerekiyordu. Blogger, bu işlemleri kolaylaştırarak daha fazla kişinin internet üzerinde kendi sesini duyurmasına yardımcı oldu.

Bugün Blogger'ı yalnızca yazı yazıp yayımladığımız bir platform olarak düşünmemek gerekiyor. HTML ve CSS ile sayfa tasarımı yapabilir, JavaScript ile etkileşimli özellikler ekleyebilir, XML tabanlı tema yapısını düzenleyebilir ve blogumuzu özel alan adıyla kullanabiliriz. Etiketler, arşivler ve içerik beslemeleri de yayınlarımızı düzenlememize yardımcı olur.

Bu eğitim serisinde Blogger'ı yalnızca hazır temaların kullanıldığı bir sistem olarak değil, üzerinde kendi tasarımlarımızı ve işlevlerimizi geliştirebileceğimiz bir yayıncılık altyapısı olarak ele alacağız. Önce platformu tanıyacak, ardından tema yapısına ve kodlamaya adım adım geçeceğiz.

Blogger'ın ortaya çıkışı: 1998–1999

Blogger'ın hikâyesi, doğrudan bir blog platformu kurma fikriyle başlamadı. 1990'ların sonunda Pyra Labs adlı yazılım şirketi, internet üzerinden çalışan proje yönetimi ve iş birliği araçları geliştiriyordu. Şirketin kurucuları arasında Evan Williams ve Meg Hourihan da vardı.

Şirket içinde kullanılan araçlardan biri, çalışanların web üzerinde kolayca içerik yayımlamasını sağlıyordu. Evan Williams, Paul Bausch ve ekip arkadaşlarının katkılarıyla gelişen bu araç, zamanla şirket dışındaki kullanıcıların da ilgisini çekti. Böylece başlangıçta şirket içi ihtiyaçlardan doğan proje, herkesin kullanabileceği bir yayınlama aracına dönüştü.

23 Ağustos 1999, Blogger'ın kamuya sunulduğu tarih olarak kabul ediliyor. O dönemde kişisel bir web günlüğü oluşturmak için sayfaları elle hazırlamak ve sunucuya yüklemek gerekebiliyordu. Blogger, yazı yayımlama sürecini kolaylaştırarak blog yazarlığının daha geniş kitlelere ulaşmasına katkıda bulundu.

İlk Blogger nasıl çalışıyordu?

İlk sürümler bugünkü Blogger panelinden oldukça farklıydı. Kullanıcı, Blogger üzerinden yazısını hazırlıyor; sistem de bu içeriği web sayfasına dönüştürerek belirlenen yayınlama alanına gönderiyordu. İlk dönemde Blogger'ın önemli özelliklerinden biri, içeriği kullanıcının kendi sunucusuna FTP üzerinden aktarabilmesiydi.

Yani Blogger başlangıçta bugünkü Blogspot altyapısıyla sınırlı değildi. Farklı barındırma hizmetleri kullanan kişilerin de içerik yayımlamasını kolaylaştıran bir araç olarak çalışıyordu. Bu ayrıntı, Blogger'ın ilk yıllardaki teknik kimliğini anlamak açısından önemli.

Dot-com krizi ve ayakta kalma mücadelesi: 2000–2002

2000 yılında internet şirketlerini etkileyen dot-com balonu patladı. Yatırım ve reklam gelirlerine dayanan pek çok girişim gibi Pyra Labs da bu krizden etkilendi. Blogger'ın kullanıcı sayısı artsa da bu büyümeyi karşılayacak düzenli bir gelir modeli oluşturmak kolay değildi.

Şirket, 2001 yılında ciddi mali sıkıntılar yaşadı. Çalışanların önemli bir bölümü ayrıldı ve Blogger'ın geliştirilmesi bir süre oldukça sınırlı kaynaklarla sürdürüldü. Evan Williams, platformu ayakta tutmak için yoğun çaba gösterdi. Kullanıcıların desteği ve Blogger Pro adıyla sunulan ücretli hizmet de bu dönemde gelir yaratma yollarından biri oldu.

Blogger Pro, temel hizmetin yanında ek özellikler sunan ücretli bir seçenekti. Bu dönem, iyi bir internet ürününün yalnızca kullanıcılar tarafından sevilmesinin yeterli olmadığını; sürdürülebilir bir iş modeline de ihtiyaç duyduğunu gösteriyordu.

Google tarafından satın alınması: 2003

Şubat 2003'te Google, Pyra Labs'ı satın aldı. Bu gelişme Blogger'ın geleceğini değiştiren önemli bir dönüm noktası oldu. Google'ın teknik altyapısı ve kaynakları, platformun daha geniş ölçekte geliştirilmesinin önünü açtı.

Satın almayla birlikte Blogger, Google'ın ürün ailesine katıldı. Ancak burada iki olayı birbirinden ayırmak gerekiyor: Pyra Labs'ın satın alınması 2003 yılında gerçekleşti; Blogger'ın yenilenmiş ve ücretsiz yayıncılık hizmeti olarak öne çıkarılan sürümü ise Mayıs 2004'te duyuruldu. Dolayısıyla bütün ücretli özelliklerin satın alma günü bir anda ücretsiz olduğu şeklinde bir anlatım doğru olmaz.

Ücretsiz yayıncılık döneminin güçlenmesi: 2004

10 Mayıs 2004'te Google, Blogger'ın yenilenmiş sürümünü duyurdu. Bu sürüm, yalnızca görünüm değişikliğinden ibaret değildi; kullanıcıların yazı yayımlamasını ve okuyucularıyla iletişim kurmasını kolaylaştıran özellikler de içeriyordu.

ÖzellikNe sağlıyordu?
Yenilenen yönetim arayüzüBlog içeriklerini daha kolay yönetme imkânı
Yorum sistemiOkuyucuların yazılar hakkında görüş bildirebilmesi
Yazar profilleriBlog yazarlarının kendilerini tanıtabilmesi
E-posta ile yayınlamaE-posta üzerinden bloga içerik gönderebilme
Ücretsiz yayıncılık hizmetiDaha fazla kişinin blog açıp içerik yayımlayabilmesi

Bu adımlar Blogger'ı yalnızca teknik bilgiye sahip kullanıcıların değil, kişisel blog açmak isteyen daha geniş bir kitlenin de kullanabileceği bir platform hâline getirdi.

XML tabanlı tema sisteminin doğuşu: 2006

Blogger tema geliştirme açısından en önemli dönüm noktalarından biri 2006 yılında yaşandı. Ağustos ayında yeni Blogger sürümü beta olarak kullanıma sunuldu. Bu sürümle birlikte tema düzeni, sayfa bölümleri ve yönetilebilir bileşenler etrafında yeniden şekillendi.

Yeni yapının iki temel kavramı vardı:

Section (Bölüm)

Section, temanın belirli alanlarını tanımlamak için kullanılır. Üst bölüm, ana içerik alanı, yan sütun ve alt bölüm gibi alanlar bu mantıkla düzenlenebilir.

  • Header
  • Main
  • Sidebar
  • Footer

Widget (Bileşen)

Widget ise blog içinde bağımsız olarak yönetilebilen içerik veya işlev bileşenidir. Yazı listesi, etiketler, arşiv, profil, görsel ve HTML/JavaScript gibi öğeler buna örnektir.

Bu mimari sayesinde kullanıcılar tema alanlarını yönetim panelinden düzenleyebilir, bileşenleri taşıyabilir ve temanın XML kodunu doğrudan değiştirebilirdi. Böylece Blogger tema geliştirme, hazır görünümü seçmenin ötesine geçerek daha esnek bir yapıya kavuştu.

Örneğin aşağıdaki kod, bir bölümün içine iki farklı widget yerleştirme mantığını gösterir:

<b:section id='sidebar' class='sidebar'>
  <b:widget id='Profile1' type='Profile' />
  <b:widget id='Label1' type='Label' />
</b:section>

Buradaki <b:section> ve <b:widget> ifadeleri sıradan HTML etiketleri değildir. Blogger'ın kendi tema motoru tarafından yorumlanan özel şablon etiketleridir. İlerleyen derslerde bu etiketlerin görevlerini ve nasıl kullanıldıklarını ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.

Yeni Blogger sürümü Aralık 2006'da beta aşamasından çıkarılarak genel kullanıma sunuldu. Böylece bugün hâlâ karşılaştığımız XML tabanlı tema yapısının temelleri atılmış oldu.

Dynamic Views dönemi: 2011

2011 yılında Blogger, içeriklerin ziyaretçilere sunulma biçimini değiştiren Dynamic Views özelliğini tanıttı. Bu özellik, aynı blog içeriğinin farklı görsel düzenlerle görüntülenmesine imkân veriyordu.

Sunulan yedi görünüm şunlardı:

  • Classic
  • Flipcard
  • Magazine
  • Mosaic
  • Sidebar
  • Snapshot
  • Timeslide

Fotoğraf ağırlıklı bloglarda Flipcard veya Snapshot gibi görünümler öne çıkarken, metin ve haber ağırlıklı içerikler için Classic ya da Timeslide farklı bir sunum sağlıyordu. Sonsuz kaydırma, içeriklerin farklı biçimlerde listelenmesi ve etiketlere göre gezinme gibi özellikler de bu deneyimin parçalarıydı.

Dynamic Views'i klasik XML tema sisteminin yerine geçen yeni bir kodlama standardı olarak düşünmemek gerekir. Bu özellik, mevcut blog içeriklerinin ziyaretçiye farklı düzenlerde gösterilmesini sağlayan ayrı bir görüntüleme yaklaşımıydı.

Yeni nesil Blogger temaları: 2017

2017 yılında Blogger, modern ve mobil cihazlara uyumlu yeni tema ailesini tanıttı. Bu dönemde beş tema öne çıktı:

TemaTasarım yaklaşımı
ContempoModern ve çok amaçlı
SohoFotoğraf ve görsel odaklı
EmporioDergi ve içerik odaklı
NotableSade ve yazı odaklı
EssentialMinimal ve yalın

Bu temalar, farklı ekran boyutlarına uyum sağlayan tasarımlarıyla Blogger'ın görünüm seçeneklerini genişletti. Teknik tarafta da yeni nesil tema düzeni ve ikinci sürüm widget yapısı öne çıktı. Temalarda b:layoutsVersion='3' ve b:defaultwidgetversion='2' gibi tanımlarla karşılaşmamızın nedeni bu yeni nesil mimaridir.

2006'da tanıtılan ilk Layouts yapısıyla 2017'deki yeni nesil temalar aynı değildir. Bu nedenle eski bir temayı incelerken kullanılan widget sürümünü ve tema düzenini dikkate almak gerekir. Eski temaları güncellerken veya sıfırdan tema geliştirirken bu ayrım sık sık karşımıza çıkacak.

Blogger yönetim panelinin yenilenmesi: 2020

20 Mayıs 2020'de Blogger, web üzerindeki yönetim deneyimini yenilediğini duyurdu. Yeni arayüz; yazılar, yorumlar, istatistikler, ayarlar ve okuma listesi gibi alanlara daha kolay ulaşmayı hedefliyordu.

Bu değişiklik, özellikle farklı ekran boyutlarında blog yönetimini kolaylaştıran daha modern ve duyarlı bir arayüz sundu. Burada önemli bir ayrıntı var: 2020'deki yenilik esas olarak yönetim paneliyle ilgiliydi. 2017'de tanıtılan tema mimarisi değişikliğiyle aynı şey değildi.

Blogger'ın tarihsel gelişimi: Kısa kronoloji

Blogger'ın gelişimini ana hatlarıyla şöyle özetleyebiliriz:

YılGelişmeÖnemi
1999Blogger'ın kullanıma sunulmasıWeb üzerinde içerik yayımlamanın kolaylaşması
2000–2002Dot-com krizi ve toparlanma dönemiPlatformun finansal zorluklara rağmen ayakta kalması
2003Google'ın Pyra Labs'ı satın almasıBlogger'ın Google bünyesine katılması
2004Yenilenen ücretsiz Blogger hizmetiYayıncılık özelliklerinin genişlemesi
2006Yeni Layouts ve XML tema sistemiSection ve Widget mimarisinin yaygınlaşması
2011Dynamic Viewsİçeriklerin farklı görünümlerle sunulması
2017Yeni nesil tema ailesiModern ve duyarlı tema tasarımları
2020Yönetim panelinin yenilenmesiDaha modern blog yönetim deneyimi

Bu tarihçe tema geliştirme açısından neden önemli?

Blogger'ın geçmişini bilmek, yalnızca platformun nasıl ortaya çıktığını öğrenmek için değil, bugün kullandığımız tema kodlarını doğru yorumlayabilmek için de önemli. Yıllar içinde tema sistemi değişti; bu nedenle internette bulduğumuz her kod örneği her Blogger temasında aynı şekilde çalışmayabilir.

Özellikle Section, Widget, includable ve data etiketleriyle çalışırken temanın hangi nesil yapısını kullandığını bilmek işimizi kolaylaştırır. Eski bir temayı düzenlemekle yeni nesil bir temaya özellik eklemek her zaman aynı yöntemleri gerektirmez.

Bu eğitimde önce Blogger'ın yönetim panelini ve temel ayarlarını tanıyacağız. Ardından HTML, CSS, JavaScript ve XML temellerini ele alıp Blogger'a özgü etiketleri uygulamalı olarak öğreneceğiz. Son hedefimiz, hazır bir temayı yalnızca değiştirmek değil; mantığını anlayarak kendi ihtiyaçlarımıza uygun, düzenli ve geliştirilebilir temalar hazırlayabilmek.

Paylaş WhatsApp

Yazar

T
Teknoloji ve yazılım yayınları

Yorumlar (1)

Yorumlar

Yorum Gönder